KASTAMONU' DA HANLAR

Candaroğullarını döneminde Kastamonu’da iki hanın yaptırıldığı tespit edilmiştir. İsamil Bey’in vakfı olan bu ilk hanlar, avlusu-kapalı tip hanlar grubunda yer alan , Deve Hanı ve orta avlusu çevreleyen revak ve hücre dizilerinden oluşan, Kervansaray’dır (1940). Osmanlı’lar döneminde inşa edilmiş ve günümüze ulaşmış dört han vardır. Bu hanlarda Osmanlı şehiriçi hanlarının orta avlulu, revaklı ve hücre dizili plan şemasını değişkeleri uygulanmıştır. Bunlar; Balkapanı (1481-1512) Acem Hanı (1571), Yanık (1710), Reisülküttap (1747) hanlarıdır.

KASTAMONU KONUTLARI

Kastamonu, “Mimari Miras” kavramı bağlamında, geleneksel konut mimarisi yeterince ele alınmamış kentlerimizden biridir. Oysaki konut dokuları; kapladıkları geniş alan ve henüz dokunulmamış mimari özellikleriyle, günümüz Anadolu kentlerinin hepsinde olduğu gibi, Kastamonu’da da kente karakterini, kişiliğini veren temel öğelerdir.

Kastamonu konutunun en önemli mekan öğesi olan çardak veya sofa olarak adlandırılan mekanlar, geleneksel ataerkil yaşam tarzı içerisinde, aile bireylerinin ortakyaşamanın geçtiği yerlerdir. Çardakların, kışlık erzağın hazırlanması gibi, üretim amaçlı kullanım özelliği de vardır. Odalar ise, kalabalık ailelerin her birinin sahip oldukları, çeşitli gereksinimleri içerisinde karşılayabildikleri, bağımsız mekanlardır. Bu nedenle her Kastamonu konutunun bir veya daha fazla odasında yüklük, ocak ve gusülhaneden oluşan düzenleme mutlaka bulunmakta, sekialtı, sedir gibi geleneksel oda içi mimari öğelere de rastlanmaktadır.

Genellikle iki veya üç, nadiren dört katlı olan Kastamonu konutlarının dış görünümleri, konutun her cephesinde yer alan çıkmalar ve pencere düzenlemeleri ile hareketlendirilmiştir. Bazı örneklerde parselin çarpıklığını düzeltmek, bazen konut alanını arttırmak veya manzaraya-yola daha iyi açıyla yönelmek amacıyla uygulanan çıkmalar ve konutun üst katında benzer amaçlarla inşa edilen cihannümalar sokak siluetlerini olduğu kadar, kentin genel görünümünü de pitoresk kılan unsurlardır. Kastamonu konutlarını zemin katlarında ve servis mekanlarında pencere açıklıkları kimi zaman taşa oyulmuş bir delikten ibaretken, bazı yapıların bodrum pencerelerinde sanat değeri taşıyan taş işçiliği örnekleriyle karşılaşılmaktadır. Üst katlarda sofa ve odalara bol ışık almayı sağlayan çok pencereli düzenlemeler uygulanmıştır.